زگیل مقعدی که از نظر بالینی یک عارضه شایع و چالش برانگیز از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است. این تومورهای خوشخیم که عمدتاً توسط انواع ویروس HPV یعنی نوع ۶ و ۱۱ آن ایجاد میشوند، میتوانند در اشکال و موقعیتهای مختلف در اطراف مقعد و ناحیه تناسلی ظاهر شوند. شناخت انواع مختلف زگیل مقعدی و روشهای درمان آن برای مدیریت مؤثر و پیشگیری از عوارض ضروری است. بر همین اساس در این مقاله، با انواع مختلف زگیلهای مقعدی و روشهای تشخیص آنها آشنا خواهیم شد. همچنین، طیف وسیعی از گزینههای درمانی موجود، از جمله عوامل موضعی و مداخلات جراحی را مورد بررسی قرار میدهیم تا افراد بتوانند با اطمینانی بیشتر برای مدیریت و درمان زگیلهای مقعدی تصمیم گیری نمایند.
آیا زگیل مقعدی یک بیماری مسری است؟
در پاسخ به این سؤال باید گفت که عامل اصلی بروز بیماری زگیل مقعد، همان ویروس پاپیلومای انسانی یا اچ پی وی است. این ویروس به شدت مسری بوده و حتی در صورت پنهان بودن علائم، از طریق تماس مستقیم با پوست انتقال مییابد. بنابراین، زگیل مقعدی به عنوان یکی از علائم ویروس (HPV)، یک بیماری مسری شناخته میشود. این بیماری میتواند در زمان شیوع یا حتی در طول دوره درمان از فرد آلوده به شخص دیگر منتقل شود.
انواع زگیل مقعدی در مردان و زنان
زگیل مقعدی یک عارضه جلدی است که به وسیله ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشود. این عفونت در مردان و زنان میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود. درک انواع مختلف زگیل در ناحیه مقعد به فرد کمک میکند تا با توجه به علائم و شدت مشکل خود، بهترین راهکارها و درمانها را با مشاوره پزشک دریافت نمایند. انواع مختلف زگیل تناسلی یا مقعدی عبارتاند از:
انواع زگیل مقعدی در مردان و زنان
زگیل مقعدی یک عارضه جلدی است که به وسیله ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشود. این عفونت در مردان و زنان میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود. درک انواع مختلف زگیل در ناحیه مقعد به فرد کمک میکند تا با توجه به علائم و شدت مشکل خود، بهترین راهکارها و درمانها را با مشاوره پزشک دریافت نمایند. انواع مختلف زگیل تناسلی یا مقعدی عبارتاند از:
1. زگیل مقعدی خارجی "External Anal Warts":
این نوع زگیل به صورت قابل رؤیت در محدوده خارجی مقعد و اطراف آن ظاهر میشود. زگیلهای مقعدی عمدتاً به شکل کروی یا غیر منظم با سطح ناهموار و یا پروتروزیون (برآمدگی) مشابه به خارها هستند.
2. زگیل مقعدی داخلی"Internal Anal Warts":
این نوع زگیل ممکن است بدون علائم ظاهری در داخل مقعد، رحم، واژن، اورترا (لوله ادراری) یا دیگر مناطق تناسلی بروز پیدا کند. اغلب، زگیلهای مقعدی داخلی تا زمانی که به مشکلی منجر نشوند، ناشناخته باقی میمانند.
“Internal and external anal warts may appear singly or in groups. Also, the most important factor in the occurrence of both types of warts in the anal area or other parts of the body is the association with HPV infection.”
منبع:
Genital human papillomavirus infections
زگیلهای مقعدی داخلی و خارجی ممکن است به صورت تکی یا گروهی ظاهر شوند. همچنین، مهمترین عامل بروز هر دو نوع این زگیلها در ناحیه مقعد و یا سایر قسمتهای بدن، ارتباط با عفونت HPV است.
از چه طریق می توان تشخیص داد که زگیل مقعدی داریم؟
همانطور که قبلاً اشاره شد، علائم زگیل مقعدی ویژگی خاصی ندارند و ممکن است تا مدتها نهفته و خاموش در بدن باقی بمانند. البته این موضوع در ارتباط با وضعیت سیستم ایمنی بدن هر فرد مشخص میشود. با توجه به اینکه عامل اصلی بروز این مشکل ویروس اچ پی وی است و این ویروس وظیفه حمله به بدن را بر عهده دارد، اگر سیستم ایمنی بدن ضعیف باشد، علائم زگیل مقعدی زودتر از موعد ظاهر میشوند؛ اما اگر سیستم ایمنی بدن قوی باشد، ممکن است تا مدتها این مشکل را تشخیص ندهید.
اشخاصی که فعالیت جنسی دارند، با توجه به اینکه انتقال ویروس (HPV) از طریق روابط جنسی اتفاق میافتد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این مشکل پوستی قرار میگیرند. اگر نسبت به وجود زگیل مقعدی در بدن خود شک دارید؛ اما علائمی آشکاری از آن را مشاهده نمیکنید، بهتر است با مراجعه به پزشک و انجام معاینات دقیقتر، علائم آن را تشخیص دهید. در آغاز شکل گیری، این تودهها معمولاً بدون خارش یا سوزش هستند، اما از نظر شکل ظاهری به صورت زائدههای گوشتی برجسته و کوچک دیده میشوند. در موارد شدید، این زگیلها ممکن است با سوزش، خارش و خونریزی همراه باشند.
روشهای تشخیص زگیل مقعدی
در حوزه پزشکی، تشخیص زگیلهای مقعدی از اهمیت ویژه برخوردار است، زیرا عفونت ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) میتواند تأثیرات جدی بر سلامتی فرد داشته باشد. شناخت و استفاده از روشهای دقیق تشخیص، یک فرایند حیاتی در پیشگیری، تشخیص زود هنگام و مدیریت این عفونت است. این کار توسط پزشکان متخصص در حوزه بیماریهای مقعدی (آنورکتال) یا پزشک زنان انجام میشود تا وضعیت فعلی و علائم مرتبط با این عارضه عفونی را با دقت بررسی کنند. برخی از روشهای تشخیص زگیل مقعدی که عمدتاً به منظور شناسایی ویروس HPV انجام میگیرند؛ عبارت است از:
1. معاینات فیزیکی و بصری (Visual Inspection):
یکی از سادهترین روشهای تشخیص زگیل مقعدی، انجام معاینات فیزیکی و بصری است. در صورتی که این زائدههای گوشتی در اطراف باسن یا حول دریچه رکتوم ظاهر شوند، پزشک با استفاده از ابزارهای مجهز، این نواحی را به طور دقیق بررسی کرده تا هرگونه تغییرات در بافت، زگیل و یا آکروز ناشی از این عفونت را تشخیص دهد.
2. بررسی تاریخچه پزشکی:
پزشک با مطالعه سابقه پزشکی بیمار و بررسی علائم مربوط به زگیل مقعدی، سعی در درک وضعیت فعلی او دارد.
3. آزمایش پاپ اسمیر (Pap Smear):
پاپ اسمیر، به عنوان یکی از روش های تشخیص زگیل مقعدی معمولاً برای زنان انجام میگیرد. در این آزمایش، پس از گرفتن نمونه از دیوار دهانه رحم یا مقعد، با استفاده از میکروسکوپ، میتوان تغییرات سلولی ناشی از ویروس HPV را بررسی و شناسایی کرد.
4. آزمایش دی ان ای (HPV DNA):
آزمایش مبتنی بر تحلیل DNA با هدف شناسایی و ارزیابی نوع ویروس HPV مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، ابتدا DNA موجود در نمونه حاصل از سلولهای ناحیه مقعد استخراج میشود و سپس با استفاده از تکنیکهای PCR، مقدار DNA ویروس HPV افزایش مییابد. در نهایت، این DNA جهت تشخیص حضور و نوع دقیق ویروس HPV تحت تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
5. آنوسکوپی (Anoscopy):
یک روش تصویربرداری مستقیم است. در این روش، پزشک با استفاده از دستگاه آنوسکوپ، ناهنجاریهای تناسلی مانند و تغییرات بافت درون دریچه مقعد را با دقت بررسی میکند تا زگیل مقعدی داخلی تشخیص داده شوند.
6. بیوپسی (Biopsy):
تشخیص زگیل مقعدی با استفاده از روش بیوپسی معمولاً زمانی انجام میشود که نیاز به تأیید دقیقترین اطلاعات درباره بافت زگیل دار و تغییرات ناشی از عفونت HPV باشد. در این حالت، نمونهای که از بافت زگیل دار برداشته شده، تحت میکروسکوپ مورد بررسی قرار میگیرد تا تغییرات و نواحی آکروزی یا زگیلی شناسایی شوند.
Diagnosis of this disease is made through sampling methods or laboratory tests, mainly for internal anal warts or those without visible symptoms.
منبع:
Position statement for the diagnosis and management of anogenital warts
تشخیص این بیماری با روشهای نمونه برداری یا اجرای تستهای آزمایشگاهی عمدتاً برای زگیلهای مقعدی داخلی و یا بدون علامت ظاهری انجام میشود.
7. آزمایش تجزیه و تحلیل الگوی HPV:
این آزمایش در صورت حضور زگیلها در ناحیه واژن و اندامهای تناسلی برای تعیین نوع دقیق ویروس HPV استفاده میشود.
آیا زگیل مقعدی قابل درمان است؟
گاهی بدن به صورت خودکار با ویروس HPV مقابله کرده و یا زگیلها خود به خود از بین میروند. گاهی نیز با تشخیص پزشک، لازم است که برای از بین بردن زائدههای ناشی از این ویروس به سراغ روشهای درمانی دارویی و پزشکی برویم. انتخاب روش درمان به محل بروز، اندازه، شدت و میزان پیشروی، نوع زگیل مقعدی و همچنین وضعیت سلامت فرد بستگی دارد.
عمدتاً درمان ضایعات خفیف با تعداد و اندازه کم، مستلزم استفاده محتاطانه از داروهایی نظیر پودوفیلین یا اسید سالیسیلیک است. همچنین، برخی افراد به درمانهای خانگی برای زگیل تناسلی روی میآورند؛ اما در اکثر موارد، این روش چندان مؤثر نیست. در مراحل پیشرفته نیز، از تکنولوژی لیزر، کرایو تراپی یا جراحی جهت درمان زگیل مقعدی استفاده میشود. بر اساس تحقیقات پزشکی اخیر، لیزر بهترین روش درمان برای از بین بردن ضایعات گسترده با خاصیت عود کننده شناخته میشود.
مشاوره رایگان!
شما میتوانید به راحتی و در سریعترین زمان ممکن با ارسال پیام به واتسآپ مشاوره رایگان دریافت کنید و جواب سوالات خود را بیابید.
09360504775
راه های درمان زگیل مقعدی
زگیل مقعدی یک مسأله پزشکی مهم است که نیاز به تشخیص و درمان صحیح دارد. راه درمان زگیل های مقعدی با توجه به اندازه، شدت و نوع مشکل تعیین میشود. در صورت علائم خفیف، تغییرات در سبک زندگی و درمانهای خانگی ممکن است کمک کننده باشند. در موارد شدیدتر، درمانهای پزشکی و جراحی ممکن است لازم باشد.
به طور کل، اگر علائم زگیل مقعدی را دارید یا بابت ابتلا به این مشکل پوستی نگران هستید، بهتر است برای مشاوره و درمان به پزشک مراجعه کنید تا یک طرح درمانی مناسب برای شما تعیین شود. تشخیص نوع و شدت بیماری باید توسط پزشک متخصص انجام شود، و هر گونه تصمیم درمانی باید با توجه به ویژگیهای فردی و تاریخچه بالینی فرد انجام گیرد. برخی از راهکارهای درمان زگیل مقعدی عبارتاند از:
تغییر سبک زندگی:
رعایت بهداشت جنسی، مصرف مواد مغذی حاوی الیاف، نوشیدن آب و مایعات به اندازه کافی در طول روز، تحرک و فعالیت بدنی، برقراری روابط جنسی سالم، استفاده از وسایل محافظتی نظیر کاندوم، پرهیز از رابطه مقعدی، حمام آب گرم و … میتوانند در تسریع روند بهبودی زگیل مقعدی مؤثر باشند.
پمادهای موضعی:
در آغاز فرایند رشد زگیل مقعدی که اندازه آن تقریباً کوچک و علائمی مانند خونریزی خفیف است، پزشک معمولاً کرم یا پمادهای موضعی نظیر سالیسیلیک، آلدرا ۵%، ژل پودوفیلوکس 0.5% (Condylox)، پودوفیلین، پماد سینکاتچینز 15% (Veregen)، اسید بیکلروتئیک و … را برای از بین بردن سلولهای این عارضه پوستی تجویز میکند.
لازم به ذکر است، پوست ناحیه مقعد بسیار حساس است و بدون تجویز پزشک، نباید هیچ یک از پمادها یا داروها را به صورت خودسرانه برای درمان زگیل مقعدی مصرف کرد. همچنین، در هنگام استفاده از پمادهای موضعی، اجتناب از تماس مستقیم دست با پوست ناحیه آلوده به شدت توصیه میشود.
لطفاً توجه داشته باشید که استفاده از این داروها صرفاً به صورت موضعی و برای استعمال سطوح خارجی مناسب است. بنابراین، توصیه میشود که از آنها به هیچ وجه برای قسمتهای داخلی مقعد یا ناحیه تناسلی استفاده نشود.
مصرف داروهای ضد التهابی:
بیشترین داروهایی که توسط پزشک برای درمان و تسکین علائم خارجی زگیل مقعدی تجویز میشوند، شامل داروهای مسکن، ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)، لاکتولوزها و … است. این داروها عموماً برای کاهش درد و التهاب ناشی از بروز زائدههای گوشتی داخل یا خارج دریچه مقعد مؤثر هستند و نوع خاصی از آنها با توجه به شرایط هر بیمار ممکن است تجویز شود.
لیزر درمانی:
برخی اوقات، استفاده از لیزر به عنوان یک روش مؤثر برای درمان زگیل مقعدی شناخته میشود. این روش، با هدف حذف یا کاهش تعداد زگیلها در یک ناحیه کوچک از مقعد، معمولاً زمانی که روشهای دیگر موفقیتآمیز نباشند، مورد استفاده قرار میگیرد. اما پزشک متخصص همواره باید تصمیم بگیرد و نکات مربوط به روش لیزر درمانی را با بیمار خود مطرح کند. درمان زگیل تناسلی/ مقعدی با لیزر نسبت به سایر روشهای تهاجمی نظیر جراحی با حداقل آسیب و عوارض همراه است.
کرایو تراپی:
در این روش، از یک ماده خنککننده به نام “نیتروژن مایع” برای یخزدایی و سرمایش زگیل مقعدی استفاده میشود. این فرایند منجر به انجماد و تخریب بافتهای زگیل شده و آنها را از بین میبرد. همچنین، پزشک ممکن است از یک محلول اسیدی جهت سوزاندن و تخریب بافتهای این زائده گوشتی استفاده کند. در ساختار ترکیبات این محلول از مادهای به نام تری کلرو استیک یا بی کلرو استیک اسید استفاده شده است.
الکترو کاتری:
نمونهای دیگر از روشهای درمان زگیل مقعدی که از نظر نحوه عملکرد با روش کرایوتراپی شباهت دارد، الکتروکاتری یا (Electrocautery) است. در این روش، پزشک با کمک دستگاهی مخصوص و از طریق جریان الکتریسیته برای بریدن و سوزاندن زگیلها اقدام میکند.
عمل جراحی زگیل مقعدی:
در صورتی که درمان مناسب برای زگیل مقعدی انجام نشود، ممکن است این ضایعه بزرگ شده و ناحیهای وسیع از مقعد و حتی پوست اطراف را درگیر کند. در این حالت، معمولاً توصیه میشود که زگیلها از طریق عمل جراحی از بین روند. علیرغم اینکه این جراحی به صورت سرپایی انجام میشود، اما برای انجام صحیح اقدامات، نیاز به بستری شدن بیمار در بیمارستان دارد. در این شیوه، از ابزارهای ویژه برای برداشتن زگیلها استفاده میشود. همچنین در اکثر موارد، این اقدام با استفاده از بیحسی موضعی انجام میپذیرد. البته، در شرایطی که گستردگی ناحیه متضرر وسیع باشد، عمل جراحی باید تحت بیهوشی عمومی انجام گیرد.
اقدامات مراقبتی بعد از جراحی زگیل مقعدی
احتمالاً پس از عمل جراحی نیاز خواهد بود که چند روزی را برای استراحت از محل کار یا مدرسه مرخصی بگیرید. همچنین، شخص در طول دوره نقاهت بعد از جراحی ممکن است نیازمند داروهای مسکن بدون نسخه پزشک باشد و یا داروهای قویتری برای او تجویز شود. طول دوره نقاهت تا زمان بازگشت به انجام فعالیتهای روزمره با توجه به وسعت جراحی و شرایط فرد متغیر است.
آیا درمان زگیل مقعدی با راهکار های خانگی امکان پذیر است؟
خیر، در برخی حالات ممکن است زگیل آسیب ببیند و زخم آن باز شود. بنابراین، امکان انتقال عفونت به سایر مناطق بدن دور از انتظار نخواهد بود.
زمان مراجعه به پزشک برای درمان زگیل مقعدی
زمان مناسب برای مراجعه به پزشک به منظور درمان زگیل مقعدی هنگامی است که شما علائم مرتبط با این مشکل را از قبیل درد، خونریزی، سوزش یا علائم دیگر در ناحیه مقعد تجربه کنید. مراجعه زودهنگام به پزشک امری حیاتی است تا ارزیابی و تشخیص دقیق انجام شود. پزشک با بررسی نتایج آزمایشات و بررسی تاریخچه پزشکی، تشخیص دقیقتر و درمان مناسبتری ارائه میدهد. در صورت تشدید علائم یا طولانیمدت بودن آنها، تأخیر در مراجعه ممکن است منجر به تشدید مشکلات گردد.
برای رزرو نوبت و مشاوره با بهترین متخصص جراحی داخلی در خزانه بخارایی و شریعتی تهران، میتوانید با کلینیک نیکان تماس بگیرید.
