واکسن گارداسیل ( Gardasil) از بزرگترین پیشرفتهای پزشکی در زمینه پیشگیری از سرطان است. این واکسن برای جلوگیری از شیوع ویروس خطرناک پاپیلومای انسانی (HPV) ساخته شد. این ویروس از راه فعالیت جنسی منتقل میشود و گونههایی از آن باعث ایجاد زگیل تناسلی و گونههای دیگر میتواند باعث سرطان شود.
ماهیت واکسن گارداسیل چیست؟
HPV یا پاپیلومای انسانی، عامل اصلی بسیاری از بیماری های خطرناک از جمله انواع سرطانها و زگیلهای تناسلی است. پس واکسن گارداسیل برخلاف بسیاری از واکسنها که از بیماریهای عفونی ساده جلوگیری میکند، در مبارزه با سرطان نقش مهمی دارد.
واکسن گارداسیل یک واکسن VLP ( Virus-Like Particles) یا «ذرات شبه ویروسی» است. یعنی واکسن گارداسیل برخلاف سایر واکسنهای قدیمی که از ویروسهای ضعیف شده یا کشته شده استفاده میکنند، هیچ نوع DNA یا RNA ندارد و به همین صورت، امکان ابتلا به HPV هم وجود ندارد.
دانشمندان با استفاده از پروتِئینهای بیرونی ویروس، ساختاری شبیه به پوسته ویروس را تولید کردهاند که خالی از هرگونه ژن یا هسته ویروس است و عملا توانایی ایجاد بیماری را ندارد.
زمانی که این واکسن به بدن تزریق میشود، سیستم ایمنی آن را به عنوان دشمن شناسایی کرده و آنتی بادی تولید میکند. پس اگر در آینده ویروس واقعی وارد بدن شود، این آنتی بادیها به پوسته ویروس چسبیده و مانع از ایجاد بیماری در بدن میشود.
انواع واکسن گارداسیل در بازار
در بازار جهانی در حال حاضر، دو نوع اصلی از این واکسن وجود دارد:
- واکسن گارداسیل 4 ظرفیتی : این نوع واکسن در برابر 4 نوع از سویههای HPV ( مدل 6، 11، 16 و 18) از انسان محافظت میکند دو مدل 6 و 11 مسِئول اکثر زگیلهای تناسلی هستند و دو مدل 16 و 18 عامل اصلی سرطان دهانه رحم است.
- واکسن گارداسیل 9 ظرفیتی: این مدل واکسن علاوه بر 4 سویه قبلی، 5 سویه دیگر که شامل مدل 31، 33، 45، 52 و 58 را پوشش میدهد. این مدلها محافظت بیشتری برای انواع سرطان مانند سرطان مقعد، واژن و آلت تناسلی مردان را دارد.
بررسی دقیق انواع ویروس گارداسیل ( چرا گارداسیل 9 برتری دارد؟ )
برای اینکه بتوانیم تصمیم بگیریم کدام واکسن بهتر از دیگری است، ابتدا باید بدانیم که HPV بیش از 200 سویه دارد. اما فقط چند نوع آن خطرناک است و باید در برابر آن مقاوم باشیم. انواع سویههای آن:
- سویههای پرخطر ( High-Risk) : ویروسهای این دسته، عامل سرطان هستند.
مدل 16 و 18 به تنهایی باعث 70% از سرطانهای رحم در دنیا هستند.
تیپ 31، 33، 45، 52 و 58 که واکسن آن فقط گارداسیل 9 ظرفیتی است، باعث دیگر سرطانها مثل سرطان واژن و مقعد هستند.
- سویههای کم خطر ( Low-Risk ): ویروسهای این دسته سرطانزا نیستند ولی باعث ایجاد زگیل تناسلی میشوند. مدلهای 6 و 11 در این دسته قرار دارند که باعث 90% از موارد زگیل تناسلی میشوند.
با نگاهی دقیق میتوان فهمید که انتخاب واکسن گارداسیل 9، شما را تقریبا از 90% بیماریهای ناشی از HPV مصون میدارد.
واکسن گارداسیل از چه بیماریهایی پیشگیری میکند؟
واکسن گارداسیل میتواند از موارد زیر جلوگیری کند:
- سرطان دهانه رحم ( cervical cancer ): این بیماری شایعترین سرطان ناشی از HPV در زنان است.
- سرطان مقعد
- سرطان واژن
- سرطان دهان و حلق
- زگیلهای تناسلی ( Genital Warts ): این بیماری شایع ولی خوش خیم است. وجود زگیل تناسلی میتواند آزاردهنده باشد.
زمان بندی و نحوه تزریق
مهم است که بدانید میزان اثرگذاری واکسن به سن دریافت آن بستگی دارد. بهترین زمان برای دریافت واکسن، قبل از شروع فعالیت جنسی که معمولا بین سن 9 تا 14 سالگی است. چون سیستم ایمنی بدن در قویترین حالت خود قرار دارد و پیشگیری در برابر ویروس حداکثر اثربخشی را دارد.
افراد زیر 15 سال معمولا 2 دوز با فاصله 6 تا 12 ماه دریافت میکنند و افراد بالای 15 سال معمولا 3 دوز که دوز اول و دوم با فاصله یک ماه و دوز سوم 6 ماه بعد از دوز اول تزریق میشود.
اهمیت واکسناسیون در مردان ( از بین بردن یک باور رایج اما اشتباه )
بسیاری از مردم فکر میکنند که واکسن گارداسیل فقط برای بانوان است و مردان نیازی به دریافت واکسن ندارند؛ ولی بگذارید با آوردن چند دلیل منطقی، این اشتباه بزرگ را از بین ببریم:
- پیشگیری از سرطان در مردان با واکسیناسیون: مردان نیز به انواع سرطان مقعد، آلت تناسلی و سرطان دهان و حلق مبتلا میشوند.
- قطع زنجیره انتقال: مردان یکی از دلایل اصلی انتقال ویروس به شریک جنسی خود هستند. پس واکسینه شدن مردان باعث کاهش انتقال ویروس میشود.
- وجود زگیلهای تناسلی در مردان: مردان نیز به زگیل تناسلی مبتلا میشوند. پس با واکسیناسیون مردان، این بیماری نیز کاهش پیدا میکند.
عوارض جانبی و ایمنی
بر اساس مطالعات انجام شده، واکسن گارداسیل بسیار ایمن است. ولی عوارض خفیف آن شامل موارد زیر میشود:
- قرمزی، تورم و درد در محل تزریق
- سرگیجه و ضعف
- تب خفیف یا سردرد
نکته مهمی که باید در نظر داشت این است که بر اساس بیانیهای از طرف سازمان سلامت جهانی ( WHO )، این واکسن باعث هیچگونه بیماری خود ایمنی نمیشود
مشاوره رایگان!
سوالی دارید؟
شما میتوانید به راحتی و در سریعترین زمان ممکن با ارسال پیام به واتسآپ مشاوره رایگان دریافت کنید و جواب سوالات خود را بیابید.
09360504775
نکات بسیار مهم!
- واکسن درمان نیست!: این واکسن اساسا برای پیشگیری از ابتلا به ویروس HPV است. پس اگر از قبل کسی به ویروس مبتلا شده باشد، این واکسن عفونت را درمان نمیکند اما از ابتلا به دیگر سویههای ویروس جلوگیری میکند.
- تست پاپ اسمیر را کنار نگذارید!: اگر واکسن دریافت کردهاید، نباید تستهای غربالگری مثل پاپ اسمیر را کنار بگذارید. زیرا واکسن تمام سویههای ویروس را پوشش نمیدهد.
- اثر بخشی در مطالعات بالینی: مطالعاتی که توسط FDA ( سازمان غذا و دارو آمریکا) انجام شده نشان میدهد که اثر بخشی واکسن در برابر سویه های هدف تقریبا 100% است.
- چالش زمان بندی: بهترین زمان برای دریافت واکسن قبل از اولین تماس جنسی است. البته اگر فردی از قبل با یکی سویههای ویروس در تماس بوده، شاید واکسن در برابر آن سویه بی اثر باشد ولی در برابر سویههای دیگر مقاوم است.
خلاصه مقایسهای برای تصمیم گیری
بر اساس حرفهایی که زده شد، میتوانیم نتیجه بگیریم که واکسن گارداسیل 4 در برابر گارداسیل 9 ، سویه کمتری را پوشش میدهد، پس زگیل و سرطان کمتری را هم تحت پوشش دارد. واکسن گارداسیل 9 بسیار جامعتر و استاندارد طلایی فعلی در علم پزشکی است.
لازم است که با مراجعه به پزشک و مشاوره گرفتن از ایشان برای بهترین تصمیم در مورد واکسینه شدن، سلامت خود را تضمین کنید.
کلینیک پزشکی نیکان برای خدمت رسانی و بهبود به سلامت جامعه، در کنار شما است.
برای رزرو نوبت و مشاوره با بهترین متخصص جراحی داخلی در خزانه بخارایی و شریعتی تهران، میتوانید با کلینیک نیکان تماس بگیرید.
